Nhà ĐinhTìm hiểu lịch sửTổng hợp

Cái chết của vua Đinh (Phần 1)

Ông là ai?

Đinh Tiên Hoàng (chữ Hán: 丁先皇; 22 tháng 3 năm 924 – tháng 10 năm 979), tên húy là Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) hoặc có sách gọi Đinh Hoàn (丁桓) (xem mục Tên gọi bên dưới), là vị hoàng đế sáng lập triều đại nhà Đinh, nước Đại Cồ Việt trong lịch sử Việt Nam. Ông là người có công đánh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn và trở thành hoàng đế đầu tiên của Việt Nam sau thời Bắc thuộc. Đại Cồ Việt là nhà nước mở đầu cho thời đại độc lập, tự chủ, xây dựng chế độ quân chủ tập quyền ở Việt Nam. Đinh Bộ Lĩnh mở nước, lập đô, lấy niên hiệu với tư cách người đứng đầu một vương triều bề thế: Thời kỳ phục quốc của Việt Nam, từ họ Khúc chỉ xưng làm Tiết độ sứ, tới Ngô Quyền xưng vương và tới vua Đinh xưng làm hoàng đế. Sau một số vị vua xưng Đế từ trước và giữa thời Bắc thuộc rồi bị thất bại trước hoạ ngoại xâm, đến thời nhà Đinh, người cầm quyền Việt Nam mới thực sự vươn tới đỉnh cao ngôi vị và danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc của quốc gia độc lập, thống nhất qua các triều đại Đinh – Lê – Lý – Trần và buộc các điển lễ, sách phong của cường quyền phương Bắc phải công nhận là một nước độc lập. Từ Đinh Bộ Lĩnh trở về sau, các Vua không xưng Vương hay Tiết độ sứ nữa mà đều xưng Hoàng đế như một dòng chính thống. Đinh Tiên Hoàng là vị hoàng đế đặt nền móng sáng lập nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam, vì thế mà ông còn được gọi là người mở nền chính thống cho các triều đại phong kiến trong lịch sử.

Theo Wikipedia

Thời điểm Đinh Bộ Lĩnh lập nước là lúc nhà Ngô của Ngô Vương – Ngô Quyền (Việt Nam) suy yếu, cát cứ phân tranh. Năm 960, Triệu Khuông Dận lập ra nhà Tống và thống nhất Trung Quốc sau đó. Năm 916 nhà nước chiếm hữu nô lệ Khiết Đan (Hay Liêu) ở cực Bắc của Trung Quốc thống nhất thường xuyên tiến đánh Trung Quốc. Năm 1004, Tống Chân Tông Trung Quốc thậm chí đã phải nhường vĩnh viễn phần đất rộng lớn bao gồm cả Bắc Kinh và triều cống cho Khiết Đan. Ngoài dẹp nội loạn nhà Tống còn phải đối mặt với ngoại địch hùng mạnh.

Loạn 12 sứ quân

Để thực hiện nhiệm vụ dẹp loạn và thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã khôn khéo vận dụng kế sách chính trị kết hợp với quân sự. Khi lực lượng còn non yếu, ông đã liên kết với sứ quân Trần Lãm ở Bố Hải Khẩu (Thái Bình) rồi thu phục được Phạm Bạch Hổ ở Đằng Châu (Hưng Yên) về làm Thân vệ tướng quân. Cuối cùng khi lực lượng đủ mạnh ông không tiêu diệt mà hàng phục Ngô Nhật Khánh ở Đường Lâm (Hà Nội), Ngô Xương Xí ở Bình Kiều (Thanh Hóa) vốn là những hậu duệ nhà Ngô để lấy lòng thiên hạ.

Theo Wikipedia

Thu phục 4 sứ quân, còn các sứ quân còn lại số phận không cần hỏi cũng dễ đoán? Tôi tự hỏi ông liệu có bao nhiêu kẻ thù? Liệu cái chết của ông có bàn tay của những tay chọc trời khoáy nước đã bại dưới tay ông?

Xưng Hoàng Đế

Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, Đại Việt sử ký toàn thư chép sự kiện: “Bầy tôi dâng tôn hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế” và “Vua mở nước, lập đô, đổi xưng Hoàng đế”. Ở Trung Quốc việc xưng Vương có từ thời thượng cổ đến thế kỷ III trước Công nguyên. Đến thời Tần Thủy Hoàng mới tự xưng là Tần Thủy Hoàng đế. Chữ Hoàng có nghĩa là người thống trị bậc cao nhất, Chữ Đế trước đó chỉ dùng để gọi Trời mà không dùng để gọi Vua. Tần Thủy Hoàng muốn khẳng định mình có uy quyền thống trị toàn bộ thế gian vì đã thôn tính được 6 nước khác thống nhất Trung Hoa qua việc đổi xưng Hoàng đế. Ở Việt Nam, từ thời Hồng Bàng có Kinh Dương Vương và Hùng Vương. Người xưng Đế đầu tiên là Lý Nam Đế (nếu công nhận tính chính thống của nhà Triệu thì người xưng Đế đầu tiên ở Việt Nam là Triệu Vũ Đế), tiếp theo là Mai Hoắc Đế. Việc xưng Đế của các vị vua này khẳng định nước Nam cũng có Nam Đế giống với Bắc Đế ở Trung Quốc. Nhưng riêng Lý Nam Đế và Mai Hoắc Đế mới xưng Đế mà chưa xưng Hoàng Đế và chỉ tồn tại một thời gian ngắn, sau đó đất nước chưa thoát khỏi thời Bắc thuộc. Đinh Tiên Hoàng là người xưng hoàng đế đầu tiên ở Việt Nam.

Về ngoại giao Đinh Bộ Lĩnh vẫn nhận sắc phong Giao Chỉ Quận Vương của Trung Quốc. Tuy nhiên cũng giống như hầu hết các bậc quân chủ sau này, ông cũng không đi triều Trung Quốc và vẫn dùng danh xưng Hoàng Đế trong nước. Một nước mới thoát ách đô hộ không lâu, việc xưng Hoàng Đế có lẽ nào đã dẫn đến việc ông bị hại. Liệu có sự nhúng tay của phía chính quyền phương Bắc? Tôi nghĩ một người đã xưng Hoàng Đế thì cái trí của ông ta chắc sẽ không chỉ ở một dải đất. Sau khi Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán, thực chất vẫn mất bốn châu vào tay nhà Nam Hán lần lượt là: Thang, Chi, Vũ Nga và Vũ An.

Bài viết tổng hợp kèm đánh giá ngoài lề

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button